Czasopismo Naukowe „Kultura i Historia”

Kultura i Historia nr 7/2004

Robert Piłat
Krzywda i zadośćuczynienie

Tekst oryginalnie opublikowany w Etyka nr. 29, 1996.
Publikacja za zgodą autora.

W przedstawionych dalej rozważaniach zadaję sobie dwa pytania: (1) Czym jest krzywda i jaki skutek pozostawia ona w skrzywdzonym i w krzywdzicielu? (2) Czy jest możliwe usunięcie tego skutku? Sprawą moralności jest to, jak należy postępować, aby nie krzywdzić, lub mówiąc ogólniej, co należy czynić, aby nie popełniać zła. W rozważaniach etycznych szukamy z kolei ugruntowania naszych moralnych intuicji i dociekamy przyczyn zarówno ich zasadności, jak i zawodności. Problematyka tego eseju sytuuje się gdzie indziej. Nie umniejszając troski o moralną identyfikacją i normatywne ograniczenie zła, jakie czynimy innym ludziom, chcę zwrócić uwagę na faktyczność krzywdy – jej stałą obecność w ludzkim życiu. Ten stan rzeczy domaga się osobnej i poważnej interpretacji moralnej. Powinniśmy wiedzieć nie tylko to, jak nie krzywdzić, ale co począć z krzywdą już wyrządzoną.
Read the rest of this entry »

Kultura i Historia nr 4/2003

Jacek Górski
Uwagi o możliwościach wydzielania trzciniecko-łużyckich faz przejściowych

Adres do korespondencji:
Jacek Górski, Muzeum Archeologiczne w Krakowie,
Oddział w Nowej Hucie, Osiedle Zielone 7, 31-968 Kraków, Polska,
email:

W prahistorii wyróżnianie faz przejściowych jest zadaniem niezwykle odpowiedzialnym. Zjawiska o charakterze przejściowym mają bowiem podstawowe znaczenie dla twierdzeń o ciągłości rozwoju kulturowego na różnych terenach, co w bezpośredni sposób wiąże się z odtwarzaniem procesów pradziejowych. Źródła archeologiczne mają to do siebie, że każdą tradycyjnie rozumianą jednostkę kulturową najłatwiej oceniać w klasycznej i ukształtowanej postaci; niewątpliwie trudniej jest obserwować etapy jej powstawania. Tym bardziej więc materiały świadczące o “narodzinach nowego” powinny być traktowane bardzo wnikliwie. Są one bowiem odwzorowaniem zmian zachodzących w konkretnym czasie. W związku z powyższym, ocena i charakterystyka zjawisk przejściowych wiąże się z odkrywaniem “brakujących ogniw” – nie trzeba uzasadniać, jak to jest ważne.

Read the rest of this entry »

Kultura i Historia nr 4/2003

Bogusław Gediga
Uwagi o zmierzchu kompleksu trzciniecko-komarowskiego
i kształtowaniu się nowej rzeczywistości kulturowej

Adres do korespondencji:
Bogusław Gediga, Instytut Archeologii i Etnologii PAN,
ul. Więzienna 6, 50-118 Wrocław, Polska

Tematem obrad naszego spotkania ma być czytelny w źródłach archeologicznych okres istotnych przemian kulturowych, jakie dokonywały się w różnym natężeniu w środkowej i młodszej epoce brązu w poszczególnych regionach Europy. Problematyka ta została określona w tytule konferencji “Zmierzch kompleksu trzciniecko-komarowskiego i sposoby kształtowania się nowej rzeczywistości kulturowej w środkowej i młodszej epoce brązu”. W załączonym do zaproszenia krótkim wprowadzeniu zostało w pewnym sensie zasygnalizowane rozumienie tego problemu. Zakreślone zostały również granice regionu kulturowego, który ma być przedmiotem zainteresowania. Czytamy tam, iż “Trwałość i stosunkowo duża spójność tego systemu (a więc trzciniecko-komarowskiego) rozbita została przez ludność kultur pól popielnicowych stopniowo ogarniających od zachodu i południowego zachodu terytorium społeczności trzcinieckich oraz wskutek ingerencji z południowego wschodu ludów stepowych”. Sformułowanie to zawiera prezentację postawy metodologicznej wiążącej przemiany kulturowe ze zmianami demograficznymi. Postawa ta nie jest jednak konsekwentnie podtrzymywana przez autorów wprowadzenia do tematyki konferencji. Ten motyw związku przemian kulturowych z  Read the rest of this entry »